طراحی سایت
تاريخ انتشار: 22 آبان 1397 - 05:41
گزارش کامل سفر به کویر مصر +عکس

دات نیوز؛ باشگاه فرهنگی ـ ورزشی تااوکه در پی فعالیتهای فرهنگی ـ ورزشی خود، از تاریخ 14 آبان تا هیجدهم سفری در دل کویر داشت که با استقبال بسیار خوبی همراه شد.

به گزارش دات نیوز، باشگاه فرهنگی ـ ورزشی تااوکه در پی فعالیتهای فرهنگی ـ ورزشی خود، از تاریخ 14 آبان تا هیجدهم سفری در دل کویر داشت که با استقبال بسیار خوبی همراه شد.

بنا به این گزارش، مقصد کویر مصر و جاذبه های آن دیار بود که حرکت راس ساعت 15 چهاردهم آبان از جلو کاروانسرای مشیرالملک (دژ) برازجان با تعداد 86 نفر همنورد در دو اتوبوس شروع شد و مسیر حرکت شهرضا نایین به شهرستان خور و بیابانک انتخاب گردید.


همنوردان ساعت ۸ صبح از مقبره و خانه استاد حبیب یغمایی  بازدید کردند که درحال حاضر به عنوان مقر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان خور استفاده می شود. (همراه با صرف صبحانه)

 

سپس حرکت به سمت روستای مصر شروع شد.

شایان ذکر است نام‌های پیشین این روستا، چاه دراز، کلاته یوسف، مزرعه یوسف می باشد که روستایی از توابع شهرستان خور و بیابانک در استان اصفهان است.

 این روستا در دشت کویر ایران و در ۴۵ کیلومتری شرقجندق و در ۶۰ کیلومتری شمال خور واقع شده‌است.

روستای مصر یا کویر مصر درست در میانه راه دامغان به نائین و اصفهان قرار دارد. مصر به همراه دو روستای بسیار کوچک دیگر به نامهای امیرآباد و فرحزاد دریک خط شمالی– جنوبی به طول حدود ۶ کیلومتر واقع شده‌اند.

این روستا یکی از مناطق جذاب گردشگری ایران به‌حساب می‌آید و نام دریای شنی کویر مصر برای بسیاری از طبیعت‌گردان آشناست. بخشی از فیلم خیلی دور، خیلی نزدیک در این روستا فیلم‌برداری شده‌است. چندین سال پیش بنیانگذار این روستا فرد سرمایه‌داری به نام یوسف بود که به شبانی و چراندن گوسفندان می‌پرداخت. عمر این روستا شاید بیشتر از ۱۰۰ سال نباشد، اما همه آن را به نام مزرعه یوسف می‌شناختند تا آنکه قناتهای روستا خشک و کم‌آب شد و یوسف را مجبور به حفر چاه با موتورهای دیزلی انگلیسی کرد. چند سال بعد از بهره‌برداری از این چاه، دوباره سفره‌های زیرزمینی آب پائین‌تر رفت تا اینکه یوسف چاه عمیق‌تری را حفر کرد به همین دلیل اهالی روستاهای همجوار، این روستا را «چاه دراز» نامیدند.

اما از آنجایی که یوسف این نام را دوست نداشته از اهالی خواست چون نام وی یوسف و داستان یوسف پیامبر نیز در سرزمین مصر اتفاق افتاد بود از آن به بعد نام این روستا را مصر بنامند. اهالی روستا نیز از آنجا که برای یوسف احترام زیادی قائل بودند، این روستا را «مصر» نامیدند.

یوسف دستور داد تا در وسط روستا نیز خیابان عریضی به طول حداقل ۵۰۰ متر احداث شود و در پاسخ به ابهامات اهالی که می‌گفتند روستای ما کوچک است و نیازی به احداث این خیابان عریض و طویل نیست می‌گفت که در آینده‌ای نزدیک اینجا معروف و شلوغ می‌شود. جالب اینکه این پیش بینی یوسف درست از آب درآمد و اکنون گردشگران زیادی از این روستا دیدن می‌کنند به نحوی که اکنون این روستا یکی از مقاصد مهم طبیعت گردی در ایران به‌شمار می‌آید.روجود چاه آب عمیق، سرسبزی منطقه بیابانی و کشت درخت گز جهت جلوگیری از جابجایی شن‌های روان، بلوار به عرض حدود ۵۰ متر داخل روستا، وجود خانه‌های قدیمی و بازسازی آنها جهت اسکان توریست، موتور سواری، شترسواری در کویر و از همه مهمتر وجود نیزارهایی وسیع و سرسبز در فاصله ۵ کیلومتری روستا و وجود تپه‌های شنی در اطراف آن از جمله عواملی هستند که باعث جذب توریست در دل کویر گشته‌است و حضور توریست‌های خارجی برای دیدن عجایب کویر مرکزی ایران در آن فراوان است.

بسیاری از منجمان ایرانی و خارجی آسمان صاف و تاریک این مکان را برای برپایی کارگاه‌های رصدی خود انتخاب می‌کنند و همچنین بسیاری از عکاسان از طبیعت کویری آنجا برای عکاسی استفاده می‌نمایند.

 

گروه پس از اینکه تفریحاتی چون ماشین، موتور و شترسواری کردند و ناهار را در رستوران روستای مصر صرف کردند، ساعت دو بعد از ظهر به سمت روستای فرحزاد و آغاز پیمایش مسیر یک ساعته ۳۲۰۰متری، برای ایجاد کمپ شبانه در کنار رود شور در دل کویر را شروع کردند و کمپ در کنار نیزار رود شور برپا شد. سپری کردن یک شب فوق العاده سرد با دمای منفی ۳چنان که برخی تا صبح پای آتیش بیدار ماندند خاطره ای بیاد ماندنی برای همنوردان رقم زد.

 

در روز دوم پس از صرف صبحانه، ساعت ۸ حرکت به سمت روستای مصر با طی ۳۷۰۰ متر همراه با عکاسی و ساعت ده حرکت به سمت خور و صرف ناهار در آب انبار تغییر کاربری داده شده انجام شد.

دریاچه نمک خور یکی از قدیمی ترین منابع نمک ایران به شمار می رود و بزرگترین دریاچه فصلی نمک ایران می باشد که ساعت دو بعدازظهر بسمت آن حرکت کردیم.


اشکال منظم هندسی سطح این دریاچه را پوشانده اند و جاذبه ای خاص را به نمایش گذاشته اند.

 در مرکز سرزمین عزیزمان ایران، جاذبه ای طبیعی و چشم نواز به چشم می خورد که دریاچه نمک خور نام دارد و خودش را در قسمت مرکزی تا جنوبی کویر مرکزی ایران گسترده است. این دریاچه 2000 کیلومتر مربع وسعت دارد و  با عنوان بزرگترین دریاچه فصلی  نمک ایران شناخته می شود.

 

 ارتفاع 707 متر از سطح آب های آزاد نیز باعث شده تا این دریاچه جزء کم ارتفاع ترین نقاط در فلات ایران به شمار رود. به دلیل همین ارتفاع کم، دریاچه نمک خور را می توان یک پلایای منحصر به فرد در سطح نیز به شمار آورد. پلایا به زمین های کم ارتفاع پوشیده از گل و خاک رس و نمکی اطلاق می شود که زمانی بستر دریاچه های خشکیده بودند و زمین هایی را شامل می شود که در حوضه های بسته بیابانی قرار دارند و  کم ارتفاع تر از نقاط اطراف خود هستند

 

تا چشم کار می کند کویر است و هیچ گونه پوشش گیاهی دیده نمی شود اما اشکال نمکین زیبا جای خالی تمام زیبایی ها را پر می کند و جلوه ای خاص را به زمین می بخشد. این اشکال نمکی ساختارهای منظم چندضلعی هستند که به صورت شبکه ای شکل گرفته اند و با عنوان پلی گون یا چند ضلعی شناخته می شوند.

 

این اشکال در زمستان در اثر مخلوط شدن با خاک رس به رنگ سیاه در می آیند و در تابستان بر اثر شدت تبخیر به رنگ سفید دیده می شوند. با کاهش مقدار نمک پلی گون ها سخت و سفت می شوند و به هنگام افزایش مقدار نمک پلی گون ها حالت شکننده پیدا می کنند.

ارتفاع اضلاع این‌ اشکال متغیر است و گاهی به 30 سانتی‌متر نیز می رسد. مساحت آنها نیز تا یک و نیم مترمربع می باشد.

این پلی گون ها از کجا آمده اند؟

به هنگام بارش باران در منطقه، سیلاب های زمین های اطراف، به سمت دریاچه سرازیر می شوند و سطحی از آب دریاچه را در بر می گیرند. این آب ها به دلیل شوری کویرهای اطراف اشباع از نمک هستند و هنگامی که به دریاچه می ریزند، به دلیل دمای بالای هوا و سرعت زیاد تبخیر، تنها لایه ای از نمک، از خود باقی می گذارند. اختلاف زیاد درجه حرارت در روز و شب، لایه های نمک سطحی را می شکند و رطوبت لایه های زیرین از میان ترک ها و شکستگی ها به بیرون نفوذ می کند. این رطوبت بر اثر خشکی هوا از بین می رود و چند ضلعیهای نمکی ( پلی گون های نمکی ) سطح دریاچه را می پوشانند. البته حرکت لجن های سیاه لایه های زیرین نیز در این شکل گیری  ایفای نقش می کنند که نمی توان آن را نادیده گرفت.

 

قدم زدن در دریاچه

سطح دریاچه در بیشتر روزهای سال آب ندارد و این امکان را به شما می دهد که به قلب دریاچه بروید و از تماشای طبیعت کویری و نمکی لذت ببرید. البته به یاد داشته باشید که آب در سطوح زیرین در جریان است و از زیر پای شما عبور می کند.

 

 گذر از عرض دریاچه

 فشردگی نمک در لایه های زیرین دریاچه باعث شده تا امکان رانندگی، دوچرخه سواری یا موتورسواری نیز بر روی قسمت هایی از آن به وجود آید. البته به دلیل امکان گم شدن و وجود زمین های باتلاقی حتما با مشورت یک راهنما این کار را انجام دهید. البته به دلیل آسیب رساندن به بافت پلی گون ها و از بین رفتن آنها این فعالیت خیلی توصیه نمی شود.

 

عمق نمک دریاچه خور | متفاوت با سایر دریاچه های ایران

سفره های آب های شور زیرزمینی و لجن های سیاه لایه های زیرین دریاچه به طور دائم در حرکت هستند و همین امر موجب می شود تا از شکل گیری و تراکم پلتفرم های نمکی ( زیرساخت های نمکی ) جلوگیری شود. در نتیجه ی این اتفاق، عمق نمک در این دریاچه بسیار نازک تر از سایر دریاچه های نمک ایران است و از 5 سانتیمتر تا 10 متر متغیر می باشد.

دریاچه نمک خور | گنجینه طلایی برای ایران

 دریاچه نمک خور، ارزش اقتصادی زیادی دارد و می توان آن را به عنوان یکی از گنجینه های ایران به حساب آورد. بر اساس مطالعات صورت گرفته قابلیت استخراج پتاس از آن وجود دارد و می توان آن را بزرگترین معدن پتاس در جهان دانست. پتاس یا پتاسیم هیدروکسید یا پتاس یک ترکیب معدنی است که از قویترین بازها به شمار می رود. این ترکیب کاربردهای زیادی در صنایع دارد که مهم ترین آنها توانایی خنثی سازی اسیدها می باشد.  تولید صابون مایع یکی از موارد شاخص کاربرد این ترکیب است.

کانال هایی در قلب کویر حفر شده که آب شور را به حوضچه های تبخیر منتقل می کنند تا در کارخانه پتاس در ۴۰ کیلومتری خور ترکیبات مهم آن استخراج گردد. به غیر از پتاس، 16 نوع ماده ی دیگر نیز از این نمک ها به دست می آید که از میان آنها می توان به نمک صنعتی، نمک طعام، نمک طبی، نمک شستشو و منیزیم اشاره نمود.

 

اولين آبشار نمكي جهان در بزرگترين درياچه نمکی

  آبشار نمكي اين مجموعه  با ارتفاع ۲۵ متر در شمال مجتمع معدنی پتاس خوروبیابانک در ۴۰ کیلومتری شرق مرکز شهرستان خوروبیابانک و مسیر ارتباطی خور به طبس قرار دارد.

دهكده نمكي در كنار آبشار نمكي داراي ۶ سوييت با ظرفيت ۵ نفر است كه تمام آنها كاملا از نمك ساخته شده و هيچ مصالح ديگري در ساخت آن به كارنرفته است

 

ساعت شش عصر حرکت به سمت طبس

پنج منزل مسکونی در روستای فهالنج در حومه شهر طبس برای اقامت شبانه و حمام اجاره شد.


 حرکت به سمت کال جنی یا دره جن ها ساعت هشت صبح شروع شد

از مشخصات آن باید گفت که: دره ای است که در شمال طبس و در اطراف روستای ازمیغان و در امتداد خروجی قناتی که در نزدیکی آن قرار دارد واقع شده و ۳۵ کیلومتر با شهرستان طبس فاصله دارد. دره ای زیبا و حیرت انگیز که بومیان قدیمی آن را دره جن ها نامیده اند و آن را خوف انگیز و محل زندگی ارواح و جن ها میدانستند. نقش و نگارهای روی دیواره‌ های بلند به ما می‌ گویند که این دره در طول هزاران سال و در اثر فرسایش و حضور سیلاب به وجود آمده است. شاید در روزگارانی رودخانه ‌ای خروشان از اینجا گذر می ‌کرده است.


این دره عمیق گاهی شکل U به خود می ‌گیرد و در جایی دیگر مانند V به نظر می ‌رسد. بالای سرت را که نگاه کنی تنها ذره‌ای از آسمان را در فاصله دو دیواره بلند می ‌بینی و در جاهایی به دلیل نزدیک شدن دو دیواره به یکدیگر از این تصویر هم خبری نیست. وجود تونل ها و خانه هایی بنام خانه گبرها در دل دیواره ها از دیگر جدابیتهای این دره است. ساخت این تونلها و حفره ها احتمالا به زمان ساسانیان برمیگردد. این حفره ها و تونلها در دامنه جداره های این دره قرار گرفته اند. مسیر دسترسی به این حفره ها خیلی دشوار است. در مسیر این حفره ها تونل هایی دیده می شوند که احتمالا راههای ارتباطی آنها با هم بوده است.

نخلستانی که بصورت خود رو در دل این بیابان روییده، از جذابیت‌ های دیگر این منطقه شگفت انگیز است.

کال جنی طبس در سال ۱۳۹۶به شماره ۳۵۰ در فهرست آثار طبیعی- ملی ثبت شد

پیشینیان که از علت ساخت طبیعی این سازه ها که اشکالی به صورت دودکش‌ و تنوره های جن مطرح هستند، بی اطلاع بودند ساختش را به جن ‌ها نسبت ‌دادند.

 

حرکت به سمت کال سردر

ساعت یک و پس از خروج از کال جنی به سمت کال سردر برای بازدید از مناظر طبیعی و تاریخی از جمله چشمه مرتضی علی و طاق شاه عباسی و خانه گبرها که بر اساس مطابقت های معماری با موارد شناخته شده خود بسیار به معابد مهری نزدیک است و یا شاید خانه مسکونی افرادی باشد در پناهگاه تاریخ

ناهار در کال سردر صرف شد.

دره کال سردر در استان خراسان جنوبی و در حوالی شهرستان طبس، روستای خرو واقع است. مجموعه طبیعی و تاریخی بسیار زیبای کال ( دره ) سردر در ۲۵ کیلومتری شرق طبس و در دل رشته کوه شتری قرار دارد. جاده دسترسی به این دره آسفالته و از کنار دریاچه سد نهرین و داخل روستای توریستی خرو که خود یک مجموعه دیدنی است ؛ می گذرد. طول دره پیاده روی در این دره بر روی شن های شسته شده و از کنار نهر کم عمق آب گرم و سرد ( همزمان ) و از میان دو دیواره زیبای بلند شنی می باشد که حدود ۴۰ دقیقه رفت و برگشت طول می کشد. از جاذبه های دیدنی و تاریخی این دره می توان به گبر های هزار ساله ؛ چشمه آبگرم ( حمام ) مرتضی علی ؛آبشار و چشمه های زیبا و نهایتا سد تاریخی عباسی با قدمتی ۶۰۰ ساله که در نوع خود کم نظیر است اشاره کرد. دیواره‌های بلند دره، حفره‌ها و كانال‌هایی دیده می‌شود كه با نظم خاص و مهندسی حساب شده‌ای بنا شده‌ است كه به آن خانه گبر گفته می‌شود. هركدام از این حفره‌ها كه قدمت آن به دوران ساسانیان یعنی حدود 1500 سال قبل می‌رسد، مقطعی از كانالی هستند كه در داخل آن بعد از چاه‌هایی كه به ارتفاع حدود 10 متر هستند به دالان بالا می‌رسیم كه به اتاقك‌هایی منتهی می‌شود. قوس تونل‌های بالایی خانه‌های گبر همانند قوس‌های بناهای دوران ساسانیان است كه البته راه دسترسی به داخل این خانه‌ها مشكل و تنها با وسایل كامل صخره‌نوردی و كوهنوردی و توسط افراد خبره ورود به داخل آن امكان‌پذیر است. وی عنوان داشت: پس از حدود 35 دقیقه پیاده‌روی در داخل كال سردره و برخلاف جریان آب، به چشمه‌های متعدد آب به ویژه چند چشمه آبگرم می‌رسیم كه بزرگ‌ترین چشمه از درون حفره‌ای منشا می‌گیرد كه به حمام مرتضی‌علی معروف است. اندكی بالاتر از این چشمه، دره بسیار بسته و تنگ شده و از دو طرف، چشمه‌های كوچكی به صورت نوارهای آویخته شده از دره كه با وزیدن نسیمی اشكال زیبایی را پدید می‌آورند به درون دره سرازیر می‌شوند و منظره چشم‌نوازی با عطر آب ایجاد می‌كنند. در ادامه دره‌ی مسیر چشمه آبگرم حمام مرتضی‌علی به طاق زیبای شاه‌عباسی برخورد می‌كنیم كه بیش از 700 سال قدمت دارد و میان دو كوه نزدیك به هم ساخته شده و بنایی آجری است كه در قسمت بالا و یا تاج آن سنگ به كار رفته است.طاق‌بند در قسمت پایین شامل طاقی است آجری كه پاكار آن بر كوه‌های سنگی دو طرف رودخانه قرار دارد و بلندای طاق تا زیر تیزه آن 17 متر و بلندای آن 30 متر تخمین زده می‌شود كه این طاق قدیمی‌ترین بخش بناست كه دو قسمتی بودن بنا از نظر زمان ایجاد آن به خصوص از طرف پشت طاق‌بند به خوبی قابل مشاهده است.نكته جالب در این طاق چگونگی قرار گرفتن آجرهای آن است كه به پهنای معینی محدود نشده، بلكه به صورت شعاعی تا بدنه كوه ادامه یافته و طاقی با مقاومت بسیار زیاد به‌وجود آورده است و قسمت بالای بند هم كه با قلوه‌سنگ ساخته شده است سومین مرحله مرمت یا ایجاد بند است. در قسمت بالا، بند حالت قوسی به خود گرفته تا بتواند در پهنای بیشتر دهانه‌ی دره در برابر فشار آب مقاومت بیشتری كند و این نكته یكی از راه‌حل‌های قابل توجهی است كه معماران ایرانی با درك صحیح از مقاومت مصالح و مقاومت شكلی بناها، آن را دریافته و به‌كار گرفته‌اند كه احتمالا بازسازی‌های آخر به دستور شاه عباس انجام شده است. ‌قدمت این طاق را به دوره صفویه نسبت می دهند و معتقدند که سنگ نگاره‌های بزکوهی که بر آن حک شده اند، نمادی از درخواست فراوانی آب، زایندگی و فراوانی نعمت است. عده ای هم این بزها را نمادی از فرشتگانی می دانند که برای نگهبانی آب، افزایش و فراوانی نعمت بر دیواره‌های طاق دعا می کنند.

 

حرکت بسمت طبس و باغ گلشن

باغ گلشن در شهر کويري شمال شرقي استان يزد و در بستر شهري و در انتهاي شرقي خيابان گلشن طبس و بوسيله ميرحسن خان، سومين حاكم طبس، از سلسله خوانيني که به وسيله نادرشاه به حکومت طبس منصوب شدند، احداث گرديد. و همراهان صرف شام، خرید و گشت و گذار را آنجا بودند.

 

اين باغ با عمارتي در دو طبقه و زيرزمين كوچك، در يك نخلستان(2000 نفر خرما) با ابعادي در حدود 266 متر در 260 متر بنا شده و به شماره 1310 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است. سردر ورودي باغ با نمايي از اندود گچ سفيد، رو به ميدان و سوي ديگر رو به باغ، با ايواني دو ستونه و تزيينات آجري نقش‎دار ساخته شده است

باغ داراي دو خيابان اصلي متقاطع بوده و در مركز آن حوضي است با ابعاد 85/25*5/7 متر و سه فواره، كه محوطه باغ را به چهار مربع بزرگ تقسيم مي کند‎ كه هر كدام از اين مربع‎ها با گذرگاه‎هاي كوچكي به چهار كرت تقسيم شده، كه در داخل آنها 2500 اصله مركبات (درختان نارنج و...) و انار (500 اصله) كاشته شده است.

 

اين باغ بر روي امتداد جريان آب چشمه‎هاي سرد و گرم كه به جانب طبس مي‎آيد شكل گرفته، آب از انتهاي مجموعه وارد باغ شده و پس از آبياري كرتها و حركت در جويها و فواره‎ها از زير هشتي ساختمان سردر مي‎گذرد و به شهر مي‎رود. طراحی این باغ بر اساس نمونه چهارباغ است که برگرفته از آیات قرآن در مورد بهشت، دو نهر در آن همدیگر را قطع می‌نمایند. درختانی که گفته می‌شود 400 سال عمر دارند سایه دل انگیزی را در کنار دیوارهای کهن این باغ می‌گسترانند.

دومین باغی که دیلی تلگراف در میان زیباترین باغهای جهان معرفی نموده است، باغ «عفیف‌آباد» یا باغ گلشن طبس می‌باشد. این باغ در منطقه‌ای واقع شده است که در میان دو کویر نمک‌زار ایران قرار دارد؛ اما کیفیت معجزه‌آسای آب این منطقه آبشارها و استخرهای طبیعی زیبایی را تشکیل داده‌اند که مادر طبیعت آنها را با چمنزارهای زیبا تزیین نموده است.

 

احساس واحه‌گونه این منطقه با وجود درختان قدیمی نخل، انار، مرکبات به همراه رایحه گلهای سرخس، رز و ختمی تکمیل می‌شود. جهانگردانی که از طبس دیدن کرده‌اند، از جمله سون هدین سوئدی در سال 1906 میلادی و آندره گدار فرانسوی، باغ گلشن را توصیف و از «درختان خرما و مرکبات»، «سایه‌ی خنک نخل‌ها»، «نغمه‌ی زیبای آب روان جوی‌ها»، «چمن‌های میان دو جوی»، «زمزمه‌ی باد در میان درختان» و «فواره‌های متعدد که آب را مانند تحفه‌ای به آسمان می‌فرستند» در آن باغ سخن رانده‌اند.


ساعت ده آغاز بازگشت از جاده طبس ـ یزد ـ شیراز به برازجان

ساعت نه صبح صرف صبحانه در محوطه پارکینگ نقش رستم همراه با بازدید از محوطه اداوار تاریخی عیلام میانه تا پایان ساسانی با نام  نقش رستم

همراه با نم نم باران ساعت ۱۹ در برازجان ختم برنامه اعلام شد. 

 

گزارش: محسن مصدق

عکس: رسول گرمسیری، راضیه تفته و رسول محمودی






























































نظرات کاربران
رضابرزگرتوانا حدود 27 روز قبل گفت:
درود بر دوستان و همنوردان عزیزم. واقعا با مدیریت مسئولین و دستندرکاران گروه تااوکه در برگذاری این برنامه و حضور دوستان خوب و مهربان و شاد و خندان،... برنامه کویر مصر به نحوی عالی برگذار شد. به امید همراهی مجدد گروه تااوکه، رضابرزگرتوانا عضو کوچک گروه تااوکه
م.ز حدود 27 روز قبل گفت:
عالی بود،اطلاعات مفید،تصاویر زیبا و صمیمت واضح بود.خوش سفر باشید و تندرست
ارسال نظر

نام:

ايميل:

وب سايت:

نظر شما:

جدیدترین اخبار

اخبار ورزشی

ایران و جهان